Paj-Puj: Cardinal Numbers to Express the Number of Times That an Action Takes Place

Cardinal Numbers to Express the Number of Times That an Action Takes Place

ھەرىكەتنىڭ قېتىم سانىنى بىلدۈرىدىغاندا ئىشلىتىلىدىغان ساناق سان

The cardinal numbers are often combined with the words قېتىم and نۆۋەت ("time", "occurrence") to indicate the number of times that a certain action was, is, or will be carried out. The words قېتىم and نۆۋەت may be dropped in spoken Uyghur, as well as in proverbs and sayings.

The doctor hit my knee and asked if I felt anything.
.دوختۇر تىزىمنى بىر ئۇرۇپ سېزىمىڭىز بارمۇ دەپ سورىدى

I ask him to take a photo with me and he punches me in the stomach!
!مەن ئۇنىڭغا ئىككىمىز رەسىمگە چۈشەيلى دېسەم، ئۇ قورسىقىمنى بىر مۇشتلىدى

I've seen you somewhere before.
 
.مەن سېنى قاچاندۇ بىر قېتىم كۆرگەن
.مەن سېنى قاچاندۇ بىر كۆرگەن

I'll write you once every four days.
 
.سىزگە تۆت كۈندە بىر قېتىم خەت يازىمەن
.سىزگە تۆت كۈندە بىر يازىمەن

"Did you call me today?"
"Yes, I called once in the morning."
 
ـــ سىز بۈگۈن ماڭا تېلېفون قىلدىڭىزمۇ؟
.ـــ ھەئە، ئەتىگەندە بىر قىلدىم

For fast, consecutive, physical actions (often, but not always, related to some type of hitting), one may attach the accusative نى to the number indicating the number of times that the action was done. This is interchangeable with simply stating the number and adding the measure word قېتىم ("time") afterwards.

He kicked me twice.
 
.ئۇ مېنى ئىككىنى تەپتى
.ئۇ مېنى ئىككى قېتىم تەپتى

I hit him thrice.
 
.ئۇنى ئۈچنى ئۇردۇم
.ئۇنى ئۈچ قېتىم ئۇردۇم


See also: 5.3.11


References

  1. Personal research/experience
  2. Hämit Tömür, "Modern Uyghur Grammar" (translation by Anne Lee). Yıldız: Istanbul, 2003. (p. 147-148)
  3. خامىت تۆمۈر، "ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلى گرامماتىكىسى"، مىللەتلەر نەشرىياتى: بېيجىڭ، 2011 (p. 130)