Paj-Puj: <span style="font-family:sans-serif;" >بىر</span> as an Indefinite Article

بىر as an Indefinite Article

«ئېنىقسىز ئارتىكل رولىدا كېلىدىغان «بىر

The number بىر ("one") is very often used to express indefiniteness in Uyghur, in a manner very analogous to the English indefinite articles "a" and "an". Consider the following examples.

I'm just a student. That and nothing more.
.مەن پەقەت بىر ئوقۇغۇچى، خالاس

Travel is also a kind of rest.
.ساياھەتمۇ بىر خىل دەم ئېلىش

Musa is a really interesting guy.
.مۇساجان بىر قىزىقلا ئادەم

One day, a cat showed up at my front door.
.بىر كۈنى ئىشىك ئالدىمغا بىر مۈشۈك كەلدى

We had thought that he was a hero, but he turned out to be a traitor.
.بىز ئۇنى قەھرىمانمىكىن دەپتىمىز، ئەسلىدە ئۇ بىر خائىن ئىكەن

Given all the different books you've written, would it really be so hard to write a small article?
نۇرغۇن كىتابلار يېزىپزە، بىر كىچىك ماقالىنى يازمايسىز؟

The two of us met by coincidence.
.ئىككىمىزنىڭ تونۇشۇپ قالغانلىقىمىز بىر تاسادىپىيلىق ئىدى

I plan to set up an international company after finishing my studies.
.ئوقۇشۇمنى پۈتتۈرگەندىن كېيىن بىر خەلقئارا شىركەتنى قۇرماقچىمەن

It's really hard to find a good girl these days.
.ھازىر بىر ياخشى قىزنى تېپىش دەھشەت قىيىن بولۇپ قالدى

I got her an ice cream so that she wouldn't be depressed.
.ئۇنىڭ كۆڭلىنىڭ يېرىم بولماسلىقى ئۈچۈن ئۇنىڭغا بىر ماروژنى ئېلىپ بەردىم

You can hang your clothes outside. There's a line just next to the door, you know.
.كىيىمىڭىزنى تېشىغا يايسىڭىز بولىدۇ، ئىشىكنىڭ يېنىدىلا بىر سىم بارغۇ

I wish I lived on an island. I'd lie on the sand and eat bananas every day!
!بىر ئارالدا تۇرسام ئىدىم. كۈندە قۇمدا يېتىپ بانان يەيتتىم

A long time ago, there lived a wise and most grand emperor.
.بۇرۇننىڭ بۇرۇنىسىدا، بىر دانىشمەن ۋە ئۇلۇغتىن ئۇلۇغ پادىشاھ ئۆتكەن ئىكەن

Looking at the river's tributaries from the airplane made me think of a well-branched tree.
.دەريانىڭ تارماقلىرىغا ئايروپىلاندىن قارىغاندا، ئۇلارنى خۇددى بىر شاخلىق دەرەختەك دەپ ئويلىدىم

After many long years of nurturing his strengths, he finally seems to have turned into a great man.
 
.ئۇ ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان ئۆزىنىڭ ئارتۇقچىلىقىنى جارى قىلىپ ئاخىرى بىر ئۇلۇغ ئادەم بولغان ئوخشايدۇ
.ئۇ ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان ئۆزىنىڭ ئارتۇقچىلىقىنى جارى قىلدۇرۇپ ئاخىرى بىر ئۇلۇغ ئادەم بولغان ئوخشايدۇ

After I retire, I plan to go up to the mountains. There, I'll find a secluded spot and build a house to spend the rest of my days in.
.پەنسىيىگە چىققاندىن كېيىن تاغلارغا چىقماقچىمەن. ئۇ يەردە بىر خالىي جاينى تېپىپ ئۆي سالىمەن، ئۆمرۈمنىڭ ئاخىرىغىچە شۇ يەردىلا كۈن كەچۈرىمەن

The warrior, having wrapped up his wound with a long cloth, once more ran off towards the front lines.
.جەڭچى يارىسىنى بىر ئۇزۇن رەخت بىلەن تېڭىۋېلىپ يەنە ئالدىنقى سەپلەرگە قاراپ يۈگۈرۈپ كەتتى

Our teacher is so strict with us that, were he a king in a fairy tale, he would certainly be a tyrannical king who oppressed his people.
.بىزنىڭ مۇئەللىم بىزگە شۇنداق قاتتىق قولكى، ئەگەر ئۇ چۆچەكتىكى پادىشاھ بولغان بولسا، چوقۇم بىر پۇقرالارغا زۇلۇم قىلىدىغان زومىگەر پادىشاھ بولاتتى

In the case when the indefinite noun is modified by an adjective (e.g., "a beautiful girl", "an old house"), the position of بىر can bring about an important semantic difference, depending on whether it is placed before the adjective and noun, or between them. When it is placed between, بىر serves to emphasize the rareness or uniqueness of the noun possessing the given characteristic. For example, بىر چىرايلىق قىز would simply mean "a beautiful girl", of which there are likely very many. چىرايلىق بىر قىز, on the other hand, would imply that the girl is especially beautiful, in some manner that makes her different from most others - this is somewhat analogous to the English use of "one", as in "(she is) one beautiful girl".

"Motherland" is a work of literature that all of us could benefit from reading.
.ھەممىمىز ئوقۇشقا لايىق بىر ئەسەر «ئانا يۇرت»

Compare the following.

He's a good lad.
.ئۇ بىر ياخشى يىگىت

He's quite the good lad.
.ئۇ ياخشى بىر يىگىت

It is an ethnically diverse school.
.ئۇ بىر كۆپ مىللەتلىك مەكتەپ

It is a school that is ethnically diverse.
.ئۇ كۆپ مىللەتلىك بىر مەكتەپ

You're a beautiful girl.
.سەن بىر چىرايلىق قىز

You're one beautiful girl.
.سەن چىرايلىق بىر قىز


References

  1. Personal research/experience
  2. Tarjei Engesæth, Mahire Yakup, Arienne M. Dwyer, "Greetings from the Teklimakan: a handbook of Modern Uyghur". University of Kansas: Kansas, 2009. (p. 1)
  3. Frederick De Jong, "A Grammar of Modern Uyghur". Houtsma Stichting: Utrecht, 2007. (p. 18)
  4. Hämit Tömür, "Modern Uyghur Grammar" (translation by Anne Lee). Yıldız: Istanbul, 2003. (p. 148)
  5. 易坤琇, "维吾尔语语法"。中央民族大学出版社: 北京, 1998。 (p. 81-82)
  6. Д. Ж. Касымова, "Уйгурский язык: Самоучитель". Ғылым: Алматы, 2005. (p. 35)
  7. G. Raquette, "Eastern Turki Grammar: Practical and Theoretical with Vocabulary". Reichsdruckerei: Berlin, 1912. (p. 122)