Paj-Puj: The Particle <span style="font-family:sans-serif;" >دە|تە</span> to Express Regret

The Particle دە|تە to Express Regret

پۇشايمان بىلدۈرىدىغان «دە|تە» يۈكلىمىسى

The particle دە|تە may be used at the end of a phrase in the negative to convey the speaker's regret, in a manner that is similar to the English "unfortunately" or "alas".

Alas, I've no time today. If I did, I'd go to the movies with you.
.بۈگۈن ۋاقتىم چىقمايدۇ ـ دە، چىققان بولسا سىز بىلەن بىللە كىنوغا باراتتىم

Unfortunately, that foreigner doesn't seem to speak Uyghur. I don't know what he wanted to say.
.ئۇ چەت ئەللىك ئۇيغۇرچە سۆزلىيەلمەيدىكەن ـ دە، ئۇ نېمە دېمەكچى بولغانلىقىنى بىلمىدىم

Unfortunately, I do not feel well right now. It's not possible for me to go over to your place.
.ھازىر مىجەزىم يوق ـ تە، سىزنىڭكىگە بارالىشىم مۇمكىن ئەمەس


References

  1. Personal research/experience
  2. Frederick De Jong, "A Grammar of Modern Uyghur". Houtsma Stichting: Utrecht, 2007. (p. 209-210)
  3. Hämit Tömür, "Modern Uyghur Grammar" (translation by Anne Lee). Yıldız: Istanbul, 2003. (p. 496)
  4. خامىت تۆمۈر، "ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلى گرامماتىكىسى"، مىللەتلەر نەشرىياتى: بېيجىڭ، 2011 (p. 429)