Paj-Puj: The Particle <span style="font-family:sans-serif;" >جۇمۇ</span> to Warn or Admonish

The Particle جۇمۇ to Warn or Admonish

جېكىلەش بىلدۈرىدىغان «جۇمۇ» يۈكلىمىسى

When placed at the end of imperative phrases, the particle جۇمۇ conveys a particular sense of warning or admonishment, analogous to the English expressions "be sure to..." or "you had better...".

You had better not copy off others.
 
.باشقىلاردىن كۆچۈرمەڭلار جۇمۇ
.باشقا ئادەملەردىن كۆچۈرمەڭلار جۇمۇ

You had better hurry.
.تېزراق بولۇڭ جۇمۇ

Be sure not to speak.
.گەپ قىلىپ قالماڭ جۇمۇ

Don't go praising yourself.
 
.سىز ئۆزىڭىزنى ئۆزىڭىز ماختىماڭ جۇمۇ
.سىز ئۆز ـ ئۆزىڭىزنى ماختىماڭ جۇمۇ


References

  1. Personal research/experience
  2. Hämit Tömür, "Modern Uyghur Grammar" (translation by Anne Lee). Yıldız: Istanbul, 2003. (p. 514)
  3. خامىت تۆمۈر، "ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلى گرامماتىكىسى"، مىللەتلەر نەشرىياتى: بېيجىڭ، 2011 (p. 445)
  4. Gulnisa Nazarova, Kurban Niyaz, "Uyghur: An Intermediate Textbook". Georgetown University Press: 2016. (p. 430)