Paj-Puj: The Particle مۇ in the Role of "Whether"

The Particle مۇ in the Role of "Whether"

رولىدىكى «مۇ» يۈكلىمىسى "whether"

When coupled with both the positive and negative conditional forms of the same verb, or with positive-positive or negative-negative forms of different verbs, the particle مۇ may be used to form a structure analogous to the English "regardless of whether..." However, the مۇ may also be dropped in a shorter, usually spoken version [1].

Regardless of whether you come tomorrow or not, let me know.
 
.ئەتە كەلسىڭىزمۇ كەلمىسىڭىزمۇ، مېنى خەۋەردار قىلىڭ
.ئەتە كەلسىڭىز كەلمىسىڭىز، مېنى خەۋەردار قىلىڭ

Whether he studies or goes into business, I won't stop him.
 
.ئوقۇسىمۇ تىجارەت قىلسىمۇ، مەن قارشى تۇرمايمەن
.ئوقۇسا تىجارەت قىلسا، مەن قارشى تۇرمايمەن

Regardless of whether you want to or not, we have to do it that way.
 
.خالىساڭمۇ خالىمىساڭمۇ، شۇنداق قىلىشىمىز كېرەك
.خالىساڭ خالىمىساڭ، شۇنداق قىلىشىمىز كېرەك

Whether it's fortune or calamity, may the adage "there are fifteen days of light in a month, but also fifteen days of darkness" stay in your mind.
.ئاپەت بولسىمۇ ئامەت بولسىمۇ «ئاينىڭ ئون بەشى ئايدىڭ، ئون بەشى قاراڭغۇ» دېگەن گەپ كاللاڭدا بولسۇن

This usage can be generalized to other verb forms/tenses as well [1,2].

I don't know whether my friends have arrived or not.
 
.دوستلىرىم كېلىپ بولدىمۇ كېلىپ بولمىدىمۇ بىلمەيمەن
.دوستلىرىم كېلىپ بولدى كېلىپ بولمىدى بىلمەيمەن

She didn't say whether she was going to Hotan or to Urumqi.
 
.ئۇ خوتەنگە كەتتىمۇ ئۈرۈمچىگە كەتتىمۇ دېمىدى
.ئۇ خوتەنگە كەتتى ئۈرۈمچىگە كەتتى دېمىدى


References

  1. Personal research/experience
  2. Tarjei Engesæth, Mahire Yakup, Arienne M. Dwyer, "Greetings from the Teklimakan: a handbook of Modern Uyghur". University of Kansas: Kansas, 2009. (p. 170)
  3. Frederick De Jong, "A Grammar of Modern Uyghur". Houtsma Stichting: Utrecht, 2007. (p. 139)
  4. E. N. Nadzhip, "Modern Uigur". Nauka Publishing House: Moscow, 1971. (p. 43)
  5. G. Raquette, "Eastern Turki Grammar: Practical and Theoretical with Vocabulary - Part II". Reichsdruckerei: Berlin, 1912. (p. 176)