Paj-Puj: The Postposition <span style="font-family:sans-serif;" >ئۈچۈن</span> in the Role of "For"

The Postposition ئۈچۈن in the Role of "For"

بىرنېمە ياكى بىركىم ئۈچۈن رولىدىكى «ئۈچۈن» تىركەلمىسى

The postposition ئۈچۈن may be used in a manner analogous to the English prepositions "for" or "in order to", in which case it often becomes interchangeable with the dative case, the latter also having this meaning.

For our friendship!
!دوستلۇقىمىز ئۈچۈن

This gift is for my friend.
.بۇ سوۋغات دوستۇم ئۈچۈن

These books are very precious to us.
 
.بۇ كىتابلار بىز ئۈچۈن تولىمۇ قىممەتلىك
.بۇ كىتابلار بىزگە تولىمۇ قىممەتلىك

I came here to learn.
.مەن ئۆگىنىش ئۈچۈن بۇ يەرگە كەلگەن

So as to avoid being late, we went by car.
.كېچىكىپ قالماسلىق ئۈچۈن بىز ماشىنىغا ئولتۇرۇپ باردۇق

I just did this to make a little money.
 
.ئازراق پۇل تېپىش ئۈچۈن بۇ ئىشنى قىلىپ قالدىمزە
.ئازراق پۇل تېپىش ئۈچۈن بۇ ئىشنى قىلىپ قالدىمدە

I got her an ice cream so that she wouldn't be depressed.
.ئۇنىڭ كۆڭلىنىڭ يېرىم بولماسلىقى ئۈچۈن ئۇنىڭغا بىر ماروژنى ئېلىپ بەردىم

A special case that occurs very often and may be treated as a fixed expression is نېمە ئۈچۈن (literally, "what for"), which is analogous to the English "why".

Why did you return home today?
 
سىز نېمە ئۈچۈن بۈگۈن ئۆيگە قايتتىڭىز؟
سىز نېمىشقا بۈگۈن ئۆيگە قايتتىڭىز؟

For the case when ئۈچۈن follows the pronoun ئۇ ("he/she/it"), the genitive suffix نىڭ must be added to the pronoun to create the construction ئۇنىڭ ئۈچۈن ("for him/her/it").

I don't work for her but for you.
.مەن ئۇنىڭ ئۈچۈن ئىشلىمەيمەن، سىز ئۈچۈن ئىشلەيمەن


References

  1. Personal research/experience
  2. Gulnisa Nazarova, Kurban Niyaz, "Uyghur: An Elementary Textbook". Georgetown University Press: 2013. (p. 482)
  3. Tarjei Engesæth, Mahire Yakup, Arienne M. Dwyer, "Greetings from the Teklimakan: a handbook of Modern Uyghur". University of Kansas: Kansas, 2009. (p. 172)
  4. Nabijan Tursun, "Uyghur Reader". Dunwoody Press: Hyattsville, 2009. (p. xxii, 26)
  5. Hamit A. Zakir, "Introduction to Modern Uighur". Xinjiang University Press: Urumqi, 2007. (p. 96)
  6. Frederick De Jong, "A Grammar of Modern Uyghur". Houtsma Stichting: Utrecht, 2007. (p. 54)
  7. Hämit Tömür, "Modern Uyghur Grammar" (translation by Anne Lee). Yıldız: Istanbul, 2003. (p. 37, 76, 172, 269)
  8. Reinhard F. Hahn, Ablahat Ibrahim, "Spoken Uyghur". University of Washington Press: Seattle, 1991. (p. 306)
  9. E. N. Nadzhip, "Modern Uigur". Nauka Publishing House: Moscow, 1971. (p. 81, 114)
  10. 易坤琇, "维吾尔语语法"。中央民族大学出版社: 北京, 1998。 (p. 164-165)
  11. خامىت تۆمۈر، "ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلى گرامماتىكىسى"، مىللەتلەر نەشرىياتى: بېيجىڭ، 2011 (p. 68-69, 151-152)
  12. G. Raquette, "Eastern Turki Grammar: Practical and Theoretical with Vocabulary - Part II". Reichsdruckerei: Berlin, 1912. (p. 193)
  13. 米海力, "维吾尔语喀什话研究"。中央民族大学出版社: 北京, 1997。 (p. 119-120)
  14. Gulnisa Nazarova, Kurban Niyaz, "Uyghur: An Intermediate Textbook". Georgetown University Press: 2016. (p. 152)