Letter Forms: Breaking Vowels

ھەرپ شەكلى: بۇزغۇچى بولغان سوزۇق تاۋۇش

All vowels in Uyghur require a hamza/hemze (ء‏) out front whenever they start a new syllable (and drop the hamza otherwise). Naturally, vowels starting a word will always use the hamza form, while the majority of those in the middle/end of the word won't. For the breaking vowels ئا، ئە، ئو، ئۇ، ئۆ، ئۈ, there are thus two yes/no conditions at work - the fundamental "does this letter start a string?" and the vowel-specific "does this letter start a syllable?" Consequently, four different forms result.

Starts StringDoes Not Start String
Starts SyllableDoes Not Start SyllableStarts SyllableDoes Not Start Syllable
ئا ا ـئا ـا
(ئاق، سوئال، دۇئا) (داپ، كاۋاپ) (سويۇقئاش، دىلئارام، مۇددىئا) (چاچ، تاماق)
ئە ە ـئە ـە
(ئەل، بىدئەت، ھەئە) (دەل، ئەرەب) (سەنئەت، ئەنئەنىۋى، مۇداپىئە) (قەلەم، كەل)
ئو و ـئو ـو
(ئوڭ، زوئولوگ، كاكائو) (روھ، زور) (بىئوتىن، ئىدىئوم، رادىئو) (تېلېفون، قول)
ئۇ ۇ ـئۇ ـۇ
(ئۇل، نائۇستا) (رۇس، زۇكام) (دارىلئۇلۇم، مەسئۇل) (پۇت، كۇلۇب)
ئۆ ۆ ـئۆ ـۆ
(ئۆپكە، ئۆيمۇئۆي) (دۆلەت، زۆرۈر) (ئاقئۆي، مىڭئۆي) (كۆز، بۆرە)
ئۈ ۈ ـئۈ ـۈ
(ئۈن، نائۈمىد) (ئۈزۈم، دۈشمەن) (ئىتئۈزۈمى، ئېيىقئۈزۈمى) (كۈل، تۈز)

Knowing when a vowel in the middle/end of a word starts a syllable requires knowing the word's pronunciation - for example, سەنئەت is pronounced as "sen-et", and not "se-net" (which would be written as سەنەت). Words with a syllable-starting vowel in the middle/end of the word are relatively rare, and especially so for the ئو، ئۇ، ئۆ، ئۈ vowels. In many cases, they are the result of separate words that have been fused together (e.g., ئاقئۆي، سويۇقئاش). You should, however, remain aware of them all the same.


References

  1. Personal research/experience
  2. 阿孜古丽·阿布力米提, "维吾尔语基础教程"。中央民族大学出版社: 北京, 2006。 (p. 10-11, 27, 30)